สรุปบทความ
“Molecular and biological functions of resveratrol in psychiatric disorders: a review of recent evidence”
ตีพิมพ์ในวารสาร Cell & Bioscience ปี 2020
บทความนี้เป็นการทบทวนงานวิจัยเกี่ยวกับ Resveratrol (เรสเวอราทรอล) และบทบาทต่อโรคทางจิตเวช เช่น ภาวะซึมเศร้า (Depression), วิตกกังวล (Anxiety), ออทิสติกสเปกตรัม (ASD) และโรคจิตเภท (Schizophrenia)
1. Resveratrol คืออะไร?
Resveratrol เป็นสารโพลีฟีนอลธรรมชาติ พบมากในผิวองุ่นแดง มัลเบอร์รี่ ฯลฯ
มีคุณสมบัติเด่นคือ
● ต้านอนุมูลอิสระ (Antioxidant)
● ต้านการอักเสบ (Anti-inflammatory)
● ต้านการตายของเซลล์ (Anti-apoptotic)
● ปกป้องเซลล์ประสาท (Neuroprotective)
● สามารถ ผ่าน Blood-Brain Barrier (BBB) เข้าสู่สมองได้ จึงมีศักยภาพต่อการรักษาโรคทางสมองและจิตเวช
2. กลไกสำคัญที่ช่วยโรคทางจิตเวช
2.1 ลด Oxidative Stress
ผู้ป่วยโรคจิตเวชมักมีภาวะ
อนุมูลอิสระสูง (ROS สูง)
การทำลายเซลล์ประสาท
ความเสียหายของไมโทคอนเดรีย
Resveratrol ช่วย
กำจัดอนุมูลอิสระ
เพิ่มเอนไซม์ต้านอนุมูลอิสระ เช่น Glutathione peroxidase
ปกป้องไมโทคอนเดรีย
ลดการทำลายเซลล์สมอง
2.2 ลดการอักเสบของสมอง
โรคซึมเศร้า วิตกกังวล และจิตเภทสัมพันธ์กับ
IL-1
IL-6
TNF-α
NF-kB
ซึ่งเป็นสารก่อการอักเสบ
Resveratrol ช่วย
ยับยั้ง NF-kB
ลด TNF-α
ลด NO
ลด prostaglandins
ลด microglial activation
จึงช่วยลด neuroinflammation ได้
2.3 เพิ่ม BDNF และการทำงานของสมอง
BDNF คือสารสำคัญต่อ
ความจำ
การเรียนรู้
อารมณ์
การซ่อมแซมเซลล์ประสาท
Resveratrol ช่วยเพิ่ม
BDNF
SIRT1
AMPK
Wnt/β-catenin pathway
ทำให้สมองฟื้นตัวดีขึ้น และลดอาการซึมเศร้า
3. ผลต่อโรคต่าง ๆ
Depression (โรคซึมเศร้า)
พบว่า Resveratrol ช่วย
ลดพฤติกรรมซึมเศร้า
ลดการอักเสบใน hippocampus
ลด apoptosis
เพิ่ม BDNF
ปรับสมดุล serotonin/dopamine
ลด stress hormone
จึงมีฤทธิ์คล้าย antidepressant แบบธรรมชาติ
Anxiety (โรควิตกกังวล)
ช่วยควบคุม
HPA axis
Cortisol
CRH
NF-kB pathway
ลดความเครียดเรื้อรัง และลด anxiety-like behavior
Autism Spectrum Disorder (ASD)
พบว่า
ลด neuroinflammation
ปรับ immune dysregulation
ลด TLR/NF-kB pathway
เพิ่มพฤติกรรมทางสังคม
บางงานวิจัยพบว่า
ช่วยลด hyperactivity
แต่ไม่ช่วยเรื่อง
irritability
social withdrawal
อย่างชัดเจน
Schizophrenia (โรคจิตเภท)
Resveratrol ช่วย
ลด oxidative stress
เพิ่ม BDNF
ป้องกันผลข้างเคียงจากยาจิตเวช
ช่วย metabolic profile
ลดความผิดปกติด้านการเคลื่อนไหว
บทสรุปสำคัญที่สุด
Resveratrol = “Natural Neuroprotective Molecule”
ช่วยได้ผ่าน 4 แกนหลัก
▪︎ ต้านอักเสบ
▪︎ ต้านอนุมูลอิสระ
▪︎ ปกป้องเซลล์สมอง
▪︎ ปรับสมดุลสารสื่อประสาท
จึงมีศักยภาพสูงในการช่วย
- ซึมเศร้า
- วิตกกังวล
- ออทิสติก
- จิตเภท
“Resveratrol ไม่ได้ดูแลแค่หัวใจ
แต่ยังช่วยดูแลสมอง อารมณ์ และสุขภาพจิตด้วย”