ไขมันพอกตับ (Fatty liver) พัฒนาไปจนกลายเป็น มะเร็งตับ (Hepatocellular carcinoma: HCC) เกิดจากกระบวนการสะสมความเสียหาย...

ไขมันพอกตับ (Fatty liver) พัฒนาไปจนกลายเป็น มะเร็งตับ (Hepatocellular carcinoma: HCC) เกิดจากกระบวนการสะสมความเสียหายของตับเป็นระยะ ๆ ดังนี้

ลำดับกลไกจากไขมันพอกตับ → มะเร็งตับ

1. ไขมันสะสมในเซลล์ตับมากผิดปกติ

เมื่อร่างกายมี ภาวะดื้อต่ออินซูลิน, อ้วน, เบาหวาน หรือไขมันในเลือดสูง

→ ไขมัน (Triglyceride, Free fatty acid) จะสะสมในเซลล์ตับ

เซลล์ตับเริ่ม ทำงานผิดปกติและเกิดความเครียด

2. เกิดการอักเสบเรื้อรังของตับ (NASH)

ไขมันที่สะสมมากเกินไปจะทำให้

เกิด อนุมูลอิสระ (Oxidative stress)

ไมโทคอนเดรียในเซลล์ตับเสียหาย

ร่างกายหลั่งสารอักเสบ เช่น

TNF-α, IL-6, NF-κB

เซลล์ตับถูกทำลายซ้ำ ๆ และเกิดการอักเสบเรื้อรัง

3. เซลล์ตับตาย + การซ่อมแซมผิดพลาด

เมื่อเซลล์ตับตาย ร่างกายจะกระตุ้นให้มีการสร้างเซลล์ใหม่ทดแทน

แต่ในภาวะอักเสบเรื้อรัง

การแบ่งตัวของเซลล์เร็วและบ่อย

โอกาสเกิด ความผิดพลาดของ DNA (Mutation) สูงขึ้น

ระบบซ่อมแซม DNA เสื่อมประสิทธิภาพ

เริ่มมี เซลล์ตับกลายพันธุ์

4. พังผืดตับ → ตับแข็ง

การอักเสบเรื้อรังจะกระตุ้น

Stellate cell ให้สร้างพังผืด

โครงสร้างตับบิดเบี้ยว เลือดไหลเวียนผิดปกติ

เกิดภาวะขาดออกซิเจนเฉพาะจุด

สิ่งแวดล้อมในตับเอื้อต่อการเกิดเซลล์มะเร็ง

5. ความผิดปกติของสัญญาณควบคุมการเจริญเติบโตของเซลล์

พบการกระตุ้นเส้นทางที่เกี่ยวข้องกับมะเร็ง เช่น

Wnt/β-catenin

PI3K/Akt/mTOR

การลดลงของยีนกดมะเร็ง (Tumor suppressor genes เช่น p53)

เซลล์ที่ผิดปกติไม่ถูกกำจัด และเติบโตอย่างควบคุมไม่ได้

6. ภาวะลำไส้–ตับ (Gut–Liver Axis)

ในผู้ป่วยไขมันพอกตับเรื้อรัง

ลำไส้รั่ว (Leaky gut)

สารพิษจากแบคทีเรีย เช่น LPS เข้าสู่ตับ

กระตุ้นการอักเสบและการเกิดมะเร็งเพิ่มขึ้น

สรุปสั้น ๆ

ไขมันพอกตับ → อักเสบเรื้อรัง → DNA เสียหาย → พังผืด/ตับแข็ง → มะเร็งตับ